تشکر و قدردانی
سرکارخانم فاطمه صیدی
کسب مدال طلا درمسابقات تکواندو لیگ کشوری دررده ی نونهالان وکسب عنوان سوم تیمی رابه شماتبریک می گوییم .
کارکنان وانجمن اولیاءومربیان فرهنگیان دودختران
سرکارخانم فاطمه صیدی
کسب مدال طلا درمسابقات تکواندو لیگ کشوری دررده ی نونهالان وکسب عنوان سوم تیمی رابه شماتبریک می گوییم .
کارکنان وانجمن اولیاءومربیان فرهنگیان دودختران
سرکارخانم غزاله کردلو
کسب مقام اول دررشته حفظ 10جزءقرآن کریم،دراولین جشنواره حفظ ومفاهیم رابه شما تبریک می گوییم .
کارکنان وانجمن اولیاءومربیان فرهنگیان دودختران
|
پايه اول |
پايه دوم |
پايه سوم |
پايه چهارم |
پايه پنچم |
|
سارامرادخانی سپیده مجد لوئی سودامیزائی مینوامیری سوداحجتی شایسته شریفی هستی هادی زینب خدائی |
مائده ناصر هستی رفیعی نیا |
مهدیه عباسی نگین محمودی شیماشعبانی |
مهشاد خاتمی |
مهشید رهبری |
|
پايه |
رتبه اول |
رتبه دوم |
رتبه سوم |
|
کلاس دوم |
1-مائده بابائی 2-مهشید دولتیاری 3-سماء جعفری 4-غزل حاجعلی افضلی 5-صدف رضائی 6-هستی رفیعی نیا 7-آیداعلیمحمدی 8-زینب عینی 9-ثمین کرمی 10-حدیث گیلک 11-مائده محمدی 12-مائده ناصر 13-شقایق نجفی 14-زهرانظری 15-ویداجعفرزاده |
1-زهرارضائی |
1-مبینارستمی راد |
|
کلاس سوم الف |
1-زهرادانشور 2-عسل رضائی 3-مائده ژاله رجبی 4-سپیده سلطانی 5-کیمیا سلیمی 6-مهدیه عباسی 7-فاطمه عبدلی 8-مهسا قشمی 9-زهراکاوندی 10-حنانه لسانی 11-نازنین موسوی |
1-عطیه اسدی 2-زهراعینی |
1-ستاره فقیهی
|
|
کلاس سوم ب |
1-نگین محمودی 2-آیسان عربی زنجانی |
1-نرگس احمدی 2-زهراعزیزی 3-روشنک مغانلو |
1-آینازحدیدیان 2-مائده زمانی 3-شیماشعبانی |
|
کلاس چهارم |
1-شیدا جعفری 2-آنیتا حیدری 3-مهشاد خاتمی 4-فاطمه زارعی 5-فاطمه شرفی 6-فاطمه صیدی 7-حدیثه عسگری 8-مهدیس محمدی 9-نسیم محمودیان 10-الهه مرادخانی 11-بهاره مقدم 12-ملیکا ولی زاده |
1-مهسا آزادلاله 2- سارا اسدی 3- مائده اسدی 4-زهرا دلپسند |
1-غزاله قربانی |
|
کلاس پنجم |
1-مریم رستمی 2-زهراحسین پور 3-مهشید رهبری 4-سودابه بخشی 5-مریم السادات صادقی 6-شیدا ضرغامی 7-زهرا مفیدی احمدی 8-فاطمه محمدی 9-فاطمه کریمی 10-غزاله کردلو 11-مهسا سفیری 12-الهه نبئی 13-پردیس قاسمی |
1-مینا ندرلو
|
1-فرناز عاشوری راد 2-فاطمه نادری
|
مقدمه:
انتخاب نوع غذا و مهارت غذا خوردن، با وضعيت جسمي و رواني كودك در ارتباط است. ذائقه و طعمهايي كه كودك به آن عادت دارد، نتيجه يك سري الگوهاي رفتاري و مصرفي خانواده است كه بر انتخاب كودك تاثير مستقيم دارد و ميتواند سلامت جسمي و روحي او را تحت تاثير قرار دهد. بهطور مثال، اگر غذاهاي پخته شده در خانواده روغن زيادي داشته باشد، كودك هميشه تمايل بيشتري به مصرف و انتخاب اينگونه مواد غذايي خواهد داشت. نكته مهم در مورد انتخاب نوع غذا اين است كه بدانيم ذائقه كودك با افزايش سن تغيير ميكند. اين مورد به راحتي وضعيت غذاخوردن كودك را دگرگون ميكند.
در نتيجه برنامهريزي براي افزايش اشتها، بايد براساس ذائقه كودك انجام شود و به گونهاي كه گروههاي غذايي اصلي مثل نان و غلات، شير و لبنيات، ميوهها، سبزيها و گوشتها در برنامه غذايي روزانه گنجانده شود.
افزايش حجم عضلات كه نتيجه دريافت كافي غذاست، مهارت و توانايي انجام فعاليتهاي جسمي را در كودك بالا ميبرد. رشد رواني و حالات روحي بر نگرش، عادات، رفتارها و الگوهاي غذايي كودك موثر است. در اين راستا مصرف غذا در وعدههاي مشخص براي تامين درست مواد مغذي و ريز مغذيهاي لازم براي رشد و نمو كودك حائز اهميت است. ازنظر متخصصان تغذيه اين وعدهها شامل سه وعده اصلي صبحانه، ناهار و شام و دو يا سه ميانوعده است. مصرف صبحانه بهدليل افزايش سوخت و ساز بدن در هنگام صبح، براي دانشآموزان اهميت فراواني دارد. از طرف ديگر تحقيقات زيادي نشان ميدهند كه صرف صبحانه باعث افزايش قدرت يادگيري و ايجاد تمركز بيشتر در آنان ميشود.
اطلاعات ثبت شده در منابع تغذيهاي نشان ميدهد كودكاني كه 20 دقيقه قبل از آغاز كلاس، صبحانه ميل ميكنند، نسبت به گروهي كه يك ساعت قبل صبحانه مصرف كردهاند، تمركز بهتر و نمرههاي بالاتري دارند. با توجه به بررسيهاي انجام شده، كودكاني كه عادت به خوردن صبحانه ندارند، دچار اختلالاتي مانند سرگيجه، تهوع و حتي در برخي مواقع استفراغ ميشوند.
اثر صبحانه در انجام تكاليف رياضي مطالعات اخير نشان ميدهد، نخوردن صبحانه باعث ميشود كه كودكان در انجام تكاليف رياضي كارآيي كمتري داشته باشند و قدرت يادگيري آنها كاهش يابد. در شرايط ناشتايي كوتاه مدت، گلوكز خون درسطح ثابت نگه داشته ميشود تا بر عملكرد طبيعي مغز لطمه وارد نشود. اگر مدت زمان ناشتايي طولانيتر باشد، نگهداري قند خون در سطحي كه مغز قادر به فعاليت خود باشد، دشوارتر شده و يادگيري و تمركز حواس مختل ميشود. بررسيها نشان ميدهد كه افزايش نسبي قند خون موجب بهبود عملكرد و يادگيري كودكان مدرسهاي ميشود.
نخوردن صبحانه در صورتي كه تداوم يابد، تبديل به عادت ميشود كه خود علاوه بر عوارض فوق موجب كمبود دريافت مواد مغذي روزانه مورد نياز فرد ميشود كه در وعدههاي ديگر جايگزين نخواهد شد.
10روش مناسب براي صبحانه خوردن كودك
اگر هر روز سرميز صبحانه مينشينيد تا صبحانهاي لذيذ صرف كنيد، بدون شك فرزند شما نيز چنين خواهد كرد. اما اگر فرزندان صبحانه نميخورند، اشكال را خود شما بايد رفع كنيد اگر با وجود نشان دادن يك الگوي خوب، هنوز كودك شما از خوردن صبحانه امتناع ميكند ميتوانيد از راه حلهاي زير استفاده كنيد.
1- صبحانه را براي كودك جذاب كنيد
سعي كنيد زمان كافي براي صبحانهاي مفرح در نظر بگيريد. وقت صبحانه نبايد صرفاً موقعيتي باشد براي اين كه مواد غذايي را به زور فرو دهيد به عنوان مثال، كودكان از اين كه ليوان و فنجان مخصوص خودشان را داشته باشند، لذت ميبرند. آن از اين كه با تزيين قسمتي از نان با مقداري پنير و درست كردن يك شكل خندهدار، در آراستن سفره شركت كنند، سرگرم ميشوند.
2- به كودكتان اجازه دهيد تا در برنامهريزي صبحانه كمكمان كند
اگر به كودك خود اجازه دهيد كه در تنظيم برنامه هفتگي صبحانه كمك كند يا اين كه هنگام خريدن لوازم صبحانه شما را همراهي كند. با علاقهي بيشتري سرميز صبحانه حاضر خواهد شد.
3- صبحانه را مختصر كنيد
اگر كودك شما ناهار را به صبحانه ترجيح ميدهد، به او يك صبحانه مختصر و يك ناهار مفصل بدهيد. اين برنامه در حالتي كه صبحانه انرژي كافي براي تمام مدت صبح فراهم كرده است و تا هنگام صرف ناهار، كودك از نظر انرژي كمبود ندارد، مشكلي ايجاد نميكند.
4- رسم و رسوم كهنه را كنار بگذاريد
اگر كودك شما غذاهاي معمول را نميخورد، غذاي ديگري را امتحان كنيد. شير براي كودك تهيه كنيد و به او اجازه دهيد كه فقط غذاي مايع بخورد. مقداري كره روي قطعات سيب بماييد يا اين كه يك برش پيتزا يا سيبزميني سرخ شده با پنير را با ليوان شير به او بدهيد وقتي كودك از نظر تغذيهاي تأمين شود، شكل غذاي داده شده چه اهميتي دارد؟
5- در غذاهاي فرزندتان تنوع ايجاد كنيد
غذاهاي جديدي را هر چند وقت يك بار به برنامهي صبحانه اضافه كنيد تا از يك نواختي جلوگيري شود. اگر كودك ناگهان از خوردن غذايي كه قبلاً دوست داشت، امتناع ميكند. به زور آن را به او ندهيد. براي مدتي آن را كنار بگذاريد و سپس به تدريج و با ظرافت دوباره آن را به برنامهي غذايي اضافه كنيد براي صبحانه روي غذاهاي مشخصي تعصب نداشته باشيد.
6- هنگام صرف صبحانه با بچهها بيشتر دوست باشيم
كودكان خردسال نبايد هنگام صبحانه تنها رها شوند. حتي كودكان بزرگتر نيز دوست دارند همراهي داشته باشند. اگر نميتوانيد هنگامي كه كودك صبحانه ميخورد با او سر سفره بنشينيد، در اتاق بمانيد و به او يك «همراه صبحانه خوردن» بدهيد تا سر سفره با او بنشينيد به طور معمول يك عروسك يا حيوان پارچهاي براي اين كار مناسب است ولي حتي وسايل جالبي نظير راديو، تلويزيون يا كتاب مصور نيز ممكن است همين تأثير را داشته باشد.
7- تشويق كنيد، جايزه بدهيد
يك خوراكي (حتي يك بسته ذرت بو داده) را با كمك كودك خود انتخاب كنيد و سپس آن را به اندازههاي مناسب در داخل كيسههاي پلاستيكي تميز بريزيد. كودك هنگامي جايزه را ميبرد كه تمام غذا يا مقدار معيني از آن را كه قبلاً روي آن توافق ششده است، بخورد.
8- همراه كودك، ساختمان سازي كنيد.
در ازاي هر لقمه از صبحانه كه كودك شما ميخورد، به او يك تكه ساختمان اسباب بازي بدهيد هنگامي كه كودك صبحانهاش را خورد، ميتواند از اين تكهها براي ساختن يك قطعه استفاده كند يا اين كه اگر كودك دوست دارد، اجازه دهيد كه موقع صرف صبحانه تكه تكه قلعه را بسازد.
9- هم غذا، هم نقاشي!
به كودك اجازه دهيد هر بار كه يك لقمه غذا ميخورد، با ماژيك روي يك تكه كاغذ نقاشي كند او را تشويق كنيد در حالي كه غذايش را ميخورد يك منظره را تمام كند. روي يك تكه كاغذ منظرهي خورشيد بكشد و با هر لقمه، يك شعاع نوراني خورشيد اضافه كند. اگر اين عمل را به صورت پيوسته انجام دهيد، ميتوانيد هر روز شعاعهاي بيشتري به خورشيد اضافه كنيد و هنگامي كه خوررشيد بسيار تابان شد، كودك شما يك جايزه مانند رفتن به پارك را خواهد برد.
10- زمان تعيين كنيد.
براي اينكه به كودكاني كه صبحانه ميخورند، انگيزه بدهيد ساعت را روي زماني كه بايد صبحانهاش را تمام كند، تنظيم كنيد و او را برانگيزيد كه بيش از به صدا در آمدن زنگ، صبحانهاش را تمام كند. سپس به تدريج زمان را كوتاهتر كنيد و براي اين منظور هر روز يك تا دو دقيقه زمان را كوتاهتر كنيد تا اين كه به يك زمان پذيرفتني براي تمام كردن صبحانه دست پيدا كنيد.
منابع:
تغذيه كودكان در سنين مدرسه.
نقش صبحانه در حافظه و يادگيري.
تهيه توسط خانم انصاري
- تعريف مهارت: يعني داشتن تواناييهاي لازم براي انجام صحيح يك كار است.
- تعريف فرد ماهر: فردي كه در حداقل زمان حداكثر بهرهوري و كارايي را دارد.
- تعريف مهارت زندگي: يعني آن گونه مهارتهايي است كه موجب افزايش تواناييهاي فرد ميشود.
- مهمترين مهارتها كه مهارتها اصلي هستند عبارتند از:
1- خودآگاهي 5- حل مسأله 9- مقابله با استرس
2- خود همدلي 6- تفكر انتقادي 10- تصميمگيري
3- برقراري رابطه موثر 7- مقابله با هيجان
4- روابط بين فردي 8- خلاق يا خلاقيت
- تفاوت درس مهارتهاي زندگي با دروس ديگر عبارتند از:
1- دروس مهارتهاي زندگي امتحان ندارد.
2- مشق شب ندارد.
3- تكليف هفته به دلخواه دانش آموز است.
4- دانشآموزان، دانش و اطلاعات را ياد نميگيرند بلكه كشف ميكنند.
5- دانشآموزان در اين درس با احساسات و عقايد و تجارب خود سروكار دارند ولي ساير دروس براساس دانش است.
6- روش تدريس اين درس براساس يادگيري فعال است.
7- در درس مهارتهاي زندگي كلاس به شكل U است و با گروه كار ميكنند.
8- در اين درس دانشآموزان بيشتر صحبت ميكنند در حاليكه در ساير دروس گوش ميكنند و تمرين حل ميكنند.
9- قانون مهارت با ساير دروس فرق دارد.
- درسهايي كه در كتاب مهارتهاي زندگي آمده است. با موضوعات مشخص شدهي اجتماعي است كه انسان هر روز با آن مواجه است. در يك مهارت چند درس با موضوعات متنوع مطرح شده است.
درس احساسات
احساس شادي- غمگيني- خشم، مقابله با خشم- ابراز صحيح عصبانيت- مقابله با عصيانيت.
همهي اينها حالتهايي هستند كه مادر درون خود تجربه ميكنيم. احساسات وقتي به وجود ميآيند كه حوادثي براي ما و يا در اطراف ما اتفاق ميافتد. احساسات در زندگي همهي انسانها وجود دارد و ما در زندگي خود احساسات مختلفي را تجربه ميكنيم.
هيچ كس در دنيا نيست كه بتواند بگويد تا به حال غم- شادي. ترس يا خجالت را در زندگي خود احساس نكرده است. البته گاهي ممكن است سعي كنيم، بعضي احساسات در ما نشود ولي آنها در درون ما وجود دارند و ما فقط تلاش ميكنيم تا آنها را پنهان كنيم.
در نتيجه ميتوان گفت احساسات قسمتي از زندگي ما هستند و اهميت زيادي دراند چون روي رفتارها يا كارهاي ما تأثير ميگذارد.
ما ميتوانيم در يك روز چندين احساس را تجربه كنيم (عصباني- ترس- خوشحالي- خجالت- غمگيني)
- مهارت احساسات و هيجانات:
واژهي هيجانات با شور برانگيخته ذهني- بدني است و احساسات و هيجانات بخشي از وجود ما هستند.
انسان تا زماني كه زنده است از پيرامون خود تأثير ميپذيرد مثل عشق- اضطراب و غم و شادي و خشم و ....
انسانها در طول زندگي با احساسات مختلف روبه رو هستند كه احساسات خوب به ما انرژي ميدهند. احساس خوشايند و ناخوشايند براي ما لازم هستند. شادي يكي از خوشايندترين احساسات است كه باعث ميشود با ديگران باشيم و به آنها علاقه داشته باشيم.
- علّتهاي غمگيني:
1- اعمال و رفتار ديگران غمگيني را ايجاد ميكنند و گاهي خودمان كارهايي انجام ميدهيم كه موجب غمگيني ميشوند.
2- حوادث و ناملايمات موجب غمگيني ما ميشود. فوت طلاق باعث غمگيني انسان ميشود.
- راههاي مقابله با غمگيني:
1- غمگيني يك امر طبيعي است احساس غمگيني خود را بپذيريد.
2- پيامدهايي مثل (دنيا به آخر نرسيده- من نميتوانم شاد باشم- من تا آخر غمگين نخواهم بود ميتوان بر غمها غلبه كرد. با اين حرفها به خود دلداري دهيد.
3- ميتوان حالتهايي كه ناراحتي و غم به دنبال دارد را ترك كنيم.
4- با يك نفر از اعضاي خانواده و يا يكي از دوستان صميمي خود صحبت كنيد و احساس خود را به او توضيح دهيد.
5- اگر كسي نيست كه با او صحبت كنيد احساس خود را بنويسيد و يا آن را نقاشي كنيد.
6- كارها يا فعاليتهايي را كه دوست داريد و از آنها لذت ميبريد انجام دهيد.
- درسهاي ديگري با موضوعهاي زير عنوان شده است.
حل مسئله (1) اختلاف مسئوليت مراقبت از محيط زيست و منابع آن
حل مسئله (2) حل اختلاف
- مهارت حل مسئله:
همانطور كه ميدانيم در همهي ما يك صداي دروني هست كه مرتب با ما صحبت ميكند. اگر خوب دقت كنيد. حتماً متوجه آن خواهيد شد كه اين صدا هنگام مشكلات نيز با ما حرف ميزند.
ولي اين صداي دروني در بعضي بچهها مثل يك درست مهربان است كه سعي ميكند ما را ارام كند و ميگويد: «1- نگران نباش 2- مشكل براي هر كسي پيش ميآيد 3- اگر خوب فكر كنم ميتوانم آن را حل كنم 4- همه چيز رو به راه خواهد شد».
در عدهي ديگري از بچهها اين صداي دروني يك صداي سرزنش كننده است كه وقتي مشكلي پيش ميآيد ميگويد: «تو آدم بيعرضه ـ تنبل ـ نادان. يابدشانسي هستي».
براي اين كه به صداهاي دروني دانشآموزان پيببريم ميتوانيم اين سوالها را بپرسيم صداي دروني شما چگونه است؟
وقتي مشكلي براي شماد پيش ميآيد صداي دروني شما را آرام ميكند يا سرزنش ميكند.
- شيوههاي آموزش مهارتهاي زندگي
1- روش فعال
2- ايفاي نقش
3- سوال كردن
4- جملات ناتمام
5- بحث و گفتگو
- مراحل روش يادگيري فعال
1- مرحله فعاليت تجربي:
دانشآموزان به كمك تجربههاي خود كه در زندگي كسب كردهاند عكسالعمل خود را در مقابل سوالات و تصاوير نشان ميدهند.
مثال: تصوير مواد شيميايي (مثل سفيد كنندهها)
سوال: شما براي محافظت بدن خود در مقابل اين تصاوير چه كارهايي ميتوانيد انجام دهيد؟
جواب: ماسك ميزنيم ـ دستكش ميپوشيم ـ در هواي آزاد از آن استفاده ميكنيم.
2- مرحله فعاليت انعكاس يا پردازش
در اين مرحله آن چه كه انجام داديم ـ و چرا آن را انجام داديم ـ و چگونگي آن چه كه يادگرفتهايم ـ روي افكار و انديشهها و احساسات دانشآموزان اثر ميگذارد.
3- مرحلهي تقويت و استحكام:
شامل:
1- تمرينات تكميلي (فعاليتها)
2- تمرينات تعقيبي (تكليف هفته)
4- مرحله كاربردي:
فعاليتهاي عملي كه شامل تجربه ـ آزمايش ـ يادگيري و مهارتهاي جديد در موقعيتهاي مختلف ميشود كه دانشآموز بتواند مهارتهاي جديد را در زندگي و در قبال دوستان خويش به كار بگيرد.
- روش ايفاي نقش
در اين روش براساس يك متن يا موقعيت ممكن است معلم توصيف كند و دانشآموزان به صورت نمايش اجرا ميكنند و آن را به صورت عملي و بهترين شيوه مهارتهاي زندگي ايفاي نقش ميكند.
مثال: معلم ميگويد: مادرتان از شما ميخواهد مواظب برادر كوچكترتان باشيد. دوستتان دنبال شما ميآيد و از شما ميخواهد كه با دوچرخه جديدي كه خريده يك دور بزنيد. پس از اين گفته دانشآموزان نمايش را اجرا ميكنند و به عنوان يك فرد مسئول در چنين موقعيتي ايفاي نقش ميكند. و ادامهي داستان را خودشان به پايان ميرسانند.
هدف از اين روش دانشاموزان همدلي و مسئوليت پذيري را ياد ميگيرند.
- روش سوال كردن
سوالات بايد با توجه به موضوع طرح شود. پرسش شود كه از آموختههاي خود چگونه و در كجا استفاده خواهي كرد؟
مثال: در حالت ناراحتي چه كار انجام ميدهي؟
آيا ميتوانيد بگوييد حوصلهي هيچ كاري را ندارم يا هيچ چيز مرا خوشحال نميكند؟
در حالت شادي چگونه شاديهايت را با ديگران تقسيم ميكني؟
- روش بحث و گفتگو
در اين شيوه ميتوانيم با شروع يك بحث كه چه كارهايي ميتواند شما را خوشحال كند؟
دانشآموزان به صورت گروهي تبادل نظر كرده و به صورت فردي يا يك نفر از طرف جمع شروع به بحث و گفتگو ميكند تا به نتيجهي مطلوبي برسد.
والسلام اشرف سليماني
متأسفانه در اغلب کشورهاي در حال توسعه، عده زيادي از کودکان سنين مدرسه از نظر تغذيه در معرض خطر قرار دارند. بر اساس چند مطالعه تحقيقاتي، ارتباط ميان شاخصهاي تغذيهاي و شاخصهاي مدرسهاي مثل سطح نمرات، سن ورود به مدرسه، حضور ذهن، پيشرفت تحصيلي، بهره هوشي و مهارتهاي علمي و فکري شامل تمرکز درکلاس درس به اثبات رسيده است.
بر اساس نتايج حاصل از اين تحقيقات، در شرايط کنترل شدهاي از نظر کيفيت مدرسه و توانايي معلم، قدرت فکري و کار عملي دانشآموزاني که تغذيه خوبي داشتند به طور چشمگيري بالاتر از دانش آموزاني با وضعيت تغذيهاي نامناسب بوده و ارتباط مهم و مثبتي بين وضعيت تغذيه، توانايي ذهني و پيشرفت تحصيلي وجود داشته است.
با وجود تأکيد بسيار بر لزوم صرف صبحانه، متأسفانه خيلي از کودکان، ارزش کافي براي اين امر قائل نميشوند و بسياري از آنان بدون صرف صبحانه به مدرسه ميروند. گاهي اوقات ممکن است خانواده پولي هم به فرزند بدهد. آن وقت او به جاي خريد مواد غذايي پرارزش مواد غذايي مانند چيپس، پفک و شکلات ميخرد.
رواني واجتماعي
دانشآموزي که صبحانه نخورده، کسل است و قند خونش پايين ميآيد. به دنبال آن، انرژي وي براي يادگيري و حل مسايل رياضي کم ميشود. در ضمن در اواخر ساعت مدرسه، حوصله نشستن در کلاس و گوش دادن به درسها را ندارد. بنابراين بايد دانشآموزان را به خوردن صبحانه تشويق کرد. فرقي نميکند که دانشآموزان براي صبحانه چه چيزي بخورند نان، پنير، چاي و... .
با دادن آگاهي و آموزش سرمايه گذاري بلند مدتي انجام ميگيرد و آثار مثبت آن در نسلهاي بعدي خودنمايي ميکند.
براي بهبود تغذيه در زماني که قيمت مواد غذايي روز به روز تغيير ميکند، نياز به آگاهي بيشتر ميشود. اين آگاهيها در کتابهاي مختلف منعکس شده است. مثلاً از جايگزينها نام بردهاند. به اين معنا اگر نميتوانيد به کودک خود جگر گوسفند بدهيد، ميتوانيد از برگ چغندر استفاده کنيد. اگر به گوشت دسترسي نداريد از غلات و حبوبات توأم استفاده کنيد.
مشکلات تغذيهاي دانش آموزان
انحراف از تغذيه متعادل و کافي موضع تغذيهاي دانشآموزان را مختل ميکند و به تدريج به بروز بيماريهاي تغذيهاي منجر ميشود. بي اشتهايي و پرخوري عصبي دو مشکل عمده در اين زمينهاند.
بي اشتهايي عصبي حاصل زندگي در خانوادههاي پرتنش سوء تغذيه عمومي همراه با کاهش چشمگير وزن، واضحترين تظاهرات باليني بيماري بياشتهايي عصبي است. ميزان شيوع بياشتهايي عصبي اندکي کمتر از يک درصد در بين دختران جوان کمتر از نيم درصد در بين مردان ميباشد.
عقيده بر اين است که بياشتهايي عصبي در بين مبتلايان، وسيلهاي براي محافظت از خويش است. يعني يک دختر جوان آسيبپذير که از دورنماي رشد کردن، جدا شدن از خانواده و مستقل شدن هراس ندارد، آن را به کار ميگيرد. اين تعارض در نتيجه تنشهاي درون خانواده، به ويژه اختلافهاي بين والدين تشديد ميشود و ممکن است همين تنشها به وجود آورنده چنين تعارضهايي باشد.
به نظر ميرسد که چنين انديشهاي مقبول است و بايستي آن را پذيرفت، زيرا اساساً اين بيماري در دختران جوان، بلافاصله پس از بلوغ رواج بيشتري دارد.
خصوصيات رفتاري مشخصه بيمار مبتلا به پرخوري عصبي، دورههاي تفنني غذا خوردن و پرخوري خارج از کنترل او است. بيمار به علت اينکه توانايي مقابله با ميل به پرخوري را ندارد؛ اغلب با دلتنگي، تحريک پذيري، اختلال در تمرکز حواس و حتي افکار مربوط به خودکشي مواجه است و به منظور تخفيف آثار چاق کننده غذاي خورده شده به انجام
اعمالي از قبيل تحريک خود به بالا آوردن مبادرت مي کند.
درمان بيماران اغلب مشکل است و نتايج آن قابل پيش بيني نيست. بستري کردن در بيمارستان به ندرت نياز ميشود، زيرا اثر سودمند آن روي رفتار پرخوري کوتاه مدت است. با وجود اين شايد لازم شود بيماري را که شديداً افسرده بوده يا به علت استفراغ دچار عوارض جسمي خطرناک شده است، بستري کنند.
رژيم تنظيم شده و سازمان يافته مؤثرترين وسيله کمک به بيماران براي دريافت مرتب وعده هاي غذايي و پرهيز از دورههاي پرخوري است.
يادآوري اين نکته لازم است که پيشگيري و مراقبت از نوجوانان و جوانان مبتلا به بياشتهايي عصبي و پرخوري، هر چند نياز به کارگروهي با افراد مختلف پرستار، مددکار اجتماعي، روانشناس، پزشک و امکانات آزمايشگاهي دارد، ولي بيشتر کارشناسان بهداشت مدارس به خصوص مراقبان بهداشت مدارس هستند که با گفتگوهاي مکرر و تحقيق از مشکلات رواني - رفتاري خانواده گرههاي ايجاد کننده عارضه را مييابند و با فراهم کردن زمينههاي رفتاري مناسب، تقويت اعتماد به نفس و کمک به بيمار براي حل مشکل، ميتوانند گامي مؤثر در جهت بهبودي بردارند.
منابع:
1 - تغذيه کودک- دکتر علي حصاريانه
2 - عامل تغذيه در شخصيت کودکان و نوجوانان- دکتر علي حجازي
3 - نقش والدين در تغذيه فرزندان- منصوره اکبري
- متخصصین بیماری های اعصاب و روان به اهمیت آموزش بیمار از سوی درمانگر،در مقابله با پُرخوری عصبی یا بولیمیا (bulimia) معتقدند. آموزش ها می توانند شامل موارد زیر باشند
باید به بیمار درباره وزن مطلوب برای سن و قد او ، اطلاعاتی ارائه كرد. باید به او اطمینان داد كه نگران وزن دقیق مطلوب نباشد و از انتخاب رژیم غذایی بیش از حد متوسط، پرهیز كند.
* پیامدهای جسمی پرخوری عصبی، استفراغ عمدی و ملینها:
همه بیماران باید درباره عوارض جسمی پُراشتهایی عصبی مطلع باشند. به طور مثال باید درباره اختلال مواد معدنی و الكترولیت ناشی از استفراغ و استفاده از ملین یا مسهلها، بزرگ شدن غده ترشح كننده بزاق، فرسایش مینای سطح داخلی دندانهای پیشین و بی نظمی در عادت ماهیانه، اطلاعاتی داشته باشند. البته از میان این ها اختلالات الكترولیتی از نظر طبی جدی و خطرناكاند.
* مفید نبودن استفراغ عمدی و مصرف مسهلها برای كنترل وزن
جوانان و نوجوانان مبتلا به اختلال رفتار پُرخوری حریصانه، باید بدانند كه با مصرف مقدار زیاد غذا، مقدار زیادی انرژی وارد بدن می شود و استفراغ عمدی، همه موادی را كه خورده شده، دفع نمی كند و استفاده از مسهلها، اثر بسیار كمی در دفع انرژی دارند و اثر آنها در كاهش وزن بدن مانند داروهای مدر، كوتاه مدت است.
برخی از بیماران تمایلی به خوردن غذای اصلی یا غذای سبك در وعدههای منظم ندارند، چون فكر می كنند افزایش وزن پیدا می كنند. باید اطمینان داد كه معمولاً برعكس این موضوع اتفاق می افتد، چون پیروی از این الگوی غذایی از افراط در پُرخوری عصبی و حریصانه می کاهد و به این ترتیب، مقدار كالری كه وارد بدن می شود، كم خواهد شد.:
* آثار ناگوار رژیم غذایی
سه نوع برنامه غذایی وجود دارد:
- پرهیز از خوردن در فواصلی از روز
- پرهیز از خوردن انواع خاصی از غذاها
- محدود كردن مقدار كلی غذایی كه خورده می شود
بیشتر بیماران مبتلا به پُرخوری عصبی، از هر سه نوع برنامه غذایی پیروی می كنند و اغلب به طرز افراطی، این کار، بیش خواری را بیشتر می كند. هدف این است كه بیمار به این نتیجه برسد كه باید رژیم غذایی را كنار بگذارد و این نكته باید در سراسر دوره درمان ادامه یابد.
چه باید كرد؟
* تجویز یك الگوی منظم غذایی
بیمار باید غذای خود را به سه یا چهار وعده تعیین شده، به علاوه یك یا دو وعده از غذای سبك كه از پیش مشخص شده است، محدود كند.
نباید بیش از سه ساعت، بین وعدههای غذایی فاصله باشد و بیمار باید همیشه زمان وعده بعدی را بداند.
در فاصله این وعدههای غذایی، باید كوشش کند تا از خوردن هر ماده غذایی پرهیز کند. خوردن غذا در سه وعده باعث می شود كه از انجام دادن تلاشهای غیر واقع بینانه برای به تعویق انداختن خوردن، جلوگیری شود و به این ترتیب یكی از انواع فعالیتهای رژیمی حذف شود.
البته این الگوی غذایی باید متناسب با مسئولیتهای روزانه بیمار تنظیم شود و معمولاً لازم است كه در تعطیلات آخر هفته، تغییراتی در این الگوی صرف غذا داده شود.
برخی از بیماران تمایلی به خوردن غذای اصلی یا غذای سبك در وعدههای منظم ندارند، چون فكر می كنند افزایش وزن پیدا می كنند. باید اطمینان داد كه معمولاً برعكس این موضوع اتفاق می افتد، چون پیروی از این الگوی غذایی از افراط در پُرخوری عصبی و حریصانه می کاهد و به این ترتیب، مقدار كالری كه وارد بدن می شود، كم خواهد شد.
زنجاني