کتاب درمانی
خوراک فکر و روح انسان ، مطالعه است . کتاب سفره ای ا ست که غذاهای گوناگون را در اختیار خوانندگان می گذارد نویسندگان نیز ، یا به صورت تولید کننده ، یا به عنوان عامل تهیه و توزیع و عرضه ی فراورده های فکری ، در این میان سهیمند ولی آیا همه ی آنچه می نویسد خوانده می شود ؟ وآیا همه ی آنچه خوانده می شود مفید است . غذا ها در داشتن ویتامینهای لازم و خواص ضروری برای جسم متفاوتند . برخی قوی ا ند ، برخی فاقد ویتامین و بعضی حتی زیان آور ، کتابعا هم همین حالت را دارند . چنین نیست که همه ی آنچه نوشته و چاپ می شود ، لازم باشد ! چنین هم نیست که آثار مطبوع و کتب منتشره همه ی نیازمندیهای روح و فکر را تأمین کند . و بالاخره چنین نیست که همه ی قلم به دستان از دردهای جامعه و خلأهای فکری و نیازهای کودکان وجوانان آگاه باشد و برای هر سطحی و هر قشری آنچه را لازم و سودمند وراهگشا باشد ، بنویسند . نوشته های تکراری و غیر مفید ، گاهی تنها انبارها را پر می کند ، یا وقتها را هدر می دهد در کنار آنها ، گاهی هم جای برخی آثار را خالی می بیند بعضی از نوشته ها بر دل می نشیند وتار جان را می نوازد و در اندیشه و رفتار خواننده تأثیر می گذارد . فکرمی کنید ماندگار ترین آثار چیست و کدام نوشته اثر عمیقی بر خوانندگان می گذارد ؟ در این میان « سبک قلم » ، « موضوع انتخابی » ، « روش بیان » ، « کیفیت عرضه » و « نوع چاپ ونشر » درجاذبه ی اثر وجلب نظر بی تأثیر نیست . نظر بی تأثیر نیست . حتی نوع حروف چاپ و نام کتاب و طرح روی جلد و زمینه سازی وایجادعلاقه برای مطالعه هم مؤثراست البته برخی رسانه ها
فیلمها و نوار ها ، احساس کاذبی را در افراد ایجاد می کنند ، احساس سیری و بی نیازی !
اماچیزی جایگزین کتاب و مطالعه نیست با کتاب باید دوست شد ، انس گرفت ، در سفر و حضر همراه داشت و خستگیهای روحی و عدم نشاط را با آن درمان کرد . کتابخانه کمتر از داروخانه نیست . تأثیر مطالعه بیشتر از قرص و کپسول یا گیاهان دارویی است کمبود مطالعه ، درهر شخص وهرجاجامعه ای که باشد یک عارضه ی نامطلوب است که بایدبه درمان آن پرداخت گاهی تنفسی درهوای آزاد و پرنشاط « بوستان کتاب » کسالتها رامی زداید وشادابی می آفریند . مطمئنم که با این فرصتهای کوتاه و مشغله های زیاد و ضرورت انتخاب در کار مطالعه سرمایه ی عمررا بی حساب خرج نمی کنید . وقتی درمان
روح کتاب است ومطالعه هم غذای روح در گزینش داروی جان و اندیشیدن بایددقیق بود . علی الخصوص در جامعه ی امروزی که عصر تهاجم فرهنگی است باید در نظر داشته باشیم که عوارض مطالعه مضر و کتابهای بیهوده بیشتر از غذای مسموم است . هرچیزی روشی دارد ، کتاب خواندن هم می تواند شیوه ی مفید داشته باشد تا بیشترین تأثیر را بر روی کتابخوان بر جای نهد . وقتی چیزی می خوانید کمی هم به آثارآن در فکر و رفتار خویش بیندیشید ، واینکه از این کتاب یا مطالعه چه آموختید و در داد و ستدی که میان « وقت شما » و « محتوای کتاب » بود سود برید یا زیان . کتابهای ویتامین دار ، آنهایی هستند که یا فکرتان را روشن سازد ، یا بردانسته های شما بیفزاید یامشکلی را در زندگی شما حل کند یا اینکه در مسیر زندگی راهنمایتان باشد . وقتی بسیاری از بیماریها را با آب درمان می کنند ، چراباکتاب نتوان چنین کرد ؟ آنکه « درد » را آفرید « درمان » را هم آفریده است . وقتی درد ها ، همیشه در پا و کمر نیست وقتی بیماریها همیشه زخم معده و فشارخون و دیابست وتب وسرفه نیست ، درمانها هم همیشه قرص وکپسول وسرم و شربت نیست . فکرنمی کنید « یاس » و « شک » هم نوعی مرض است ؟ باورنمیکنید « جهل » و « بی خبری » و کم اطلاعی یک عارضه است ؟ باور ندارید که غرور و حسد و خودخواهی و پرمدعائی نوعی کسالت روح است ؟ ازکتاب چه کاری ساخته است ؟ اگر « پیاده روی » نشاط جسمی می آورد ، « مطالعه » هم غذای روح است اگر تماشای فیلم ، برای پر کردن اوقات فراغت است چرا کتاب خوانی چنین نتواند بکند . اگر مسابقات فوتبال نوعی رقابت سالم و تحرک آفرین باشد چرا این رقابت و مسابقه ، در میدان مطالعه ی کتاب نباشد ؟ آیا به تعداد بیمارستانها و درمانگاهایی که می شناسید ، کتابخانه می شناسید ؟ آیا به اندازه مغازه های سوپر مارکت و اغذیه فروشی وآب میوه ومعجون و میوه فروشی و بقالی « کتاب فروشی » سراغ دارید ؟ آیا به قدری که خاصیت و مصرف داروها و شربتها را می شناسید ، نام « کتاب خوب » سراغ دارید ؟
وقتی دل درد و دندان درد و پا درد می گیرید ، یا وقتی احساس تنگی نفس یا فشار قلب می کنید فوری نزد پزشک می روید اما به خاطر نداستن بعضی مسائل به خاطر رنج بردن از آشفتگی و روح به خاطر ناتوانی در مقابل ویروس گناه به خاطر ضعف اخلاقی و . . . آیا به کتابفروشی یا کتابخانه رفته اید ؟ مشکل فکری و روحی خود را با یک اندیشمند و عالم در میان کذارده اید ؟ کدام کتاب ، برای درمان درد مفید است ؟ برای بهره وری از تاریخ پیشینیان ، کدام کتاب « شرح حال » بیشتر خاصیت دارد ؟
بیماری ضعف یقین و ناباوری نسبت به « جهان پس از مرگ » را ، کدام کتاب ، زودتر و ریشه ای تر درمان می کند ؟ برای جراحی « غده ی گناه » ، نزد کدام « طبیب روح » و « فرد اخلاق » باید رفت ؟
بعضی سلامت فکر خود را با « مطالعه » تأمین می کنند عامل نجات بذخی از گرفتار شدن به بیماری « بی اعتقادی » کتاب است . بعضی ، اگر دنبال شخصیت هستند باز هم سراغ کتاب می روند . اگر به فکر نفوذ و شهرت هستند از کتاب کمک می گیرند . اگر دچار کم خونی در « رگهای ایمان » اند مطالعه به خود تزریق می کنند . در پایان امیدوارم هیچ کسالتی در روح و جسم شما نباشد ولی در هر حال کتاب و مطالعه چیز خوبی است پس از هم اکنون فرزندان و دانش آموزان خود را به مطالعه ی کتابهای مفید سوق دهیم و در حد امکان آنها را در انتخاب یک کتاب خوب یاری نماییم تا در آینده ای نه چندان دور شاهد جامعه ای عاری از امراض روحی و استرس ها و نگرانی ها باشیم .
« به امید چنین روزی » فریبا فرخی پور